Terugblik: Op tijd aan tafel bij windprojecten

Op 9 april stond de middag in het teken van de coöperatieve windprojecten. De centrale vraag: hoe zorg je dat coöperaties op tijd en stevig aan tafel zitten bij windprojecten? Praktijklessen, de psychologie van weerstand en de financiering in de voorfase; alles kwam aan bod.

Leren van Deventer: vroege risico’s, lokale winst

We trapten af met een praktijkverhaal uit Deventer. De gemeente Deventer vervulde een zeer proactieve rol met een helder doel: minimaal 50% lokaal eigendom. Dat was in de beginjaren een taaie klus die veel bestuurlijke inzet vroeg. De kernboodschap: coöperaties die echt willen meedoen, moeten zo vroeg mogelijk aanhaken. De wens om geproduceerde stroom lokaal beschikbaar te houden voor bedrijven en inwoners in de directe omgeving vraagt namelijk ook om het meedragen van financiële risico’s in de beginfase — juist op het moment dat die risico’s nog groot zijn.

Polarisatie en het brein: van weerstand naar verbinding

In de tweede bijdrage (Guus Goris) stond de menselijke kant centraal: waarom loopt een gesprek soms zo snel vast? Ons brein toetst waarnemingen razendsnel aan ervaringen en overtuigingen. Voelt iets als een bedreiging, dan schiet ons systeem in de overlevingsstand en gaan nieuwsgierigheid en wijsheid even “offline”. Tips voor het voeren van een zinvol gesprek:

• Stop met overtuigen: zodra de emotie oploopt, werkt zenden vaak averechts.
• Bevraag verlangen, belangen en emoties: wat zit er écht onder de weerstand?
• Blijf zelf rustig: regulatie (bijv. via ademhaling) helpt om het gesprek open te houden.
• Stel korte open vragen: Wie, Wat, Waar, Wanneer, Waartoe — wees voorzichtig met “Waarom”.
• Wees oprecht nieuwsgierig naar het antwoord. Jouw gesprekspartner voelt feilloos als je de vraag niet gemeend stelt!
• Let op valkuilen: suggestieve vragen en “overtuigen in vragende vorm”. Zoiets als “Vind je ook niet dat……?

Financiering in de voorfase: Ontwikkelfonds Opwek

Na de weerstand volgde de praktische route naar realisatie. Het Ontwikkelfonds Opwek is bedoeld voor de vroege, risicovolle ontwikkelfase van zon- en windprojecten. Coöperaties kunnen hiermee een groot deel van de ontwikkelkosten financieren; aflossing vindt plaats bij financial close. En is risicovrij mocht het project niet doorgaan. Ook kwamen de Deelnemersdesk (voor het ophalen van geld bij eigen leden) en andere financieringsbronnen kort aan bod.

Panelgesprek: professionalisering is de sleutel

De middag sloot af met een levendig panelgesprek met vier ervaren coöperatieve ontwikkelaars: Marjolein Crone (Deltawind), Arnoud Offerhaus (ECRR), Willem Verhaak (Windunie) en Kjell Schippers (De Windvogel). De conclusie was eensgezind:

• Timing is alles: haak aan bij de start van een project om je positie te borgen.
• Professionaliseer: zorg dat je een serieuze gesprekspartner bent voor gemeenten en (commerciële) ontwikkelaars.
• Durf hulp te vragen: financieel, juridisch of procesmatig — je hoeft het wiel niet uit te vinden.

Willem Verhaak lichtte namens Windunie het initiatief Groen Delen toe: een fonds dat kan helpen om risicovolle voorfase-financiering mogelijk te maken, zodat lokale partijen in hun kracht blijven — ook als er tijdelijk extra kapitaal nodig is richting financial close.

Afsluiting

De rode draad van de middag: lokaal eigendom is geen vanzelfsprekendheid, maar het resultaat van vroegtijdig instappen, professioneel handelen en het begrijpen van de mens aan de andere kant van de tafel.

Presentaties

• Omgaan met weerstand in het brein
• Fondsen voor energiecoöperaties
• Windunie – Groen Delen (volgt nog)